Ο περί Ίσης Μεταχείρισης στην Απασχόληση και την Εργασία Νόμος Ν. 58(Ι)/2004

Με το Νόμο 58(Ι)/2004 μεταφέρθηκαν στην κυπριακή νομοθεσία πρόνοιες τόσο της οδηγίας 2000/78/ΕΚ όσο και της οδηγίας 2000/43/ΕΚ. Ο νόμος τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Μαΐου 2004, με την προσχώρηση, δηλαδή, της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εφαρμόζεται στα παρακάτω πεδία:

• στους όρους πρόσβασης στην απασχόληση, την αυτοαπασχόληση και την εργασία, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων επιλογής και των όρων πρόσληψης, ανεξάρτητα από τον κλάδο δραστηριότητας και σε όλα τα επίπεδα επαγγελματικής ιεραρχίας, συμπεριλαμβανομένων των προαγωγών
• στην πρόσβαση σε όλα τα είδη και όλα τα επίπεδα επαγγελματικού προσανατολισμού, επαγγελματικής κατάρτισης, επιμόρφωσης και επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης πρακτικής επαγγελματικής πείρας
• στις εργασιακές συνθήκες και τους όρους απασχόλησης συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων απολύσεων και των αμοιβών και
• στην ιδιότητα του μέλους και τη συμμετοχή σε μια οργάνωση εργαζομένων ή εργοδοτών ή σε οποιαδήποτε οργάνωση τα μέλη της οποίας ασκούν ένα συγκεκριμένο επάγγελμα συμπεριλαμβανομένων των πλεονεκτημάτων που χορηγούνται από τέτοιες οργανώσεις.

Ως γνωστό οι δύο οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τους λόγους της απαγόρευσης των διακρίσεων και ως προς το πεδίο εφαρμογής τους.

Η οδηγία 2000/43/ΕΚ απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής και έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής που καλύπτει τόσο τους σχετικούς με την απασχόληση όσο και τομείς όπως η κοινωνική προστασία και οι κοινωνικές παροχές, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η εκπαίδευση, και η πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένης της στέγασης. Η δε οδηγία 2000/78/ΕΚ απαγορεύει τις διακρίσεις για τους υπόλοιπους λόγους, δηλαδή την θρησκεία ή άλλες πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία και το γενετήσιο (σεξουαλικό) προσανατολισμό. Το πεδίο εφαρμογής της τελευταίας είναι περιορισμένο στους σχετικούς με την απασχόληση τομείς.

Ο νομοθέτης στην Κύπρο επέλεξε να διαφοροποιήσει τις νομοθεσίες ως προς το πεδίο εφαρμογής τους. Έτσι ο Νόμος 58(Ι)/2004 έχει εφαρμογή μόνο στους σχετικούς με την απασχόληση τομείς και περιλαμβάνει όλους τους απαγορευμένους λόγους διάκρισης, δηλαδή φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, θρησκεία ή άλλες πεποιθήσεις, με εξαίρεση την αναπηρία. Η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω αναπηρίας μεταφέρθηκε στην κυπριακή νομοθεσία με το Νόμο 57(Ι)/2004,  ο οποίος τροποποιεί το περί Ατόμων με Αναπηρίες Νόμο του 2000 (Ν. 127(Ι)/2000).

Επειδή η οδηγία 2000/43/ΕΚ, που απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής, ο νομοθέτης στην Κύπρο θέσπισε και το Νόμο 59(Ι)/2004, ο οποίος καλύπτει τις διακρίσεις λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής στους τομείς της κοινωνικής προστασίας και των κοινωνικών παροχών, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, της εκπαίδευση και της πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένης της στέγασης.

Κατά τα άλλα ο Νόμος 58(Ι)/2004 υιοθετεί σχεδόν κατά λέξη τις πρόνοιες των δύο οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απαγορεύει τις άμεσες και έμμεσες διακρίσεις, την παρενόχληση, τη θυματοποίηση ή αντίποινα, καθώς και την εντολή προς διάπραξη διακρίσεων. Προβλέπει την επιβολή κυρώσεων στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που παραβιάζουν τη νομοθεσία και την επιδίκαση εύλογων αποζημιώσεων στα θύματα. Προβλέπει επίσης το δικαίωμα προσφυγής σε δικαστήριο και στην Επίτροπο Διοικήσεως, καθώς και το δικαίωμα αντιπροσώπευσης των θυμάτων από οργανώσεις. Ο νόμος προβλέπει κάτω από προϋποθέσεις την αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, ενώ, τέλος, με στόχο τη υλοποίηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης επιτρέπει και τις θετικές δράσεις προς όφελος των μειονεκτούντων ομάδων.

Σχετικά θέματα: Οδηγός κατά των διακρίσεων

Κατεβάστε το πλήρες κείμενο του Νόμου 58(Ι)/2004 στα ελληνικά σε μορφή pdf